مشکلات بهداشتی استفاده از سوسیس و کالباس

با اینکه سرانه مصرف سوسیس و کالباس در ایران در مقایسه با کشورهای اروپایی و توسعه‌یافته بسیار پایین‌تر است اما نباید ازکنار مصرف روزانه حدود 10 میلیون پرس غذاهایی که با این دو محصول آماده می‌شوند، ساده گذشت. روند طی‌شده نشان می‌دهد مصرف سوسیس و کالباس یا با انتقاداتی که معمولا منع مصرف و حذف کامل این دو محصول از سبد غذایی را هدف می گیرند، مواجه شده که نتیجه بخش نبوده و یا در بسیاری از موارد بی‌توجهی به مسائل تولید و مصرف را در بر داشته است. بررسی اشکالاتی که در تولید این محصولات وجود دارد می‌تواند تصمیم برای انتخاب گزینه‌های مناسب را تسهیل نماید. خمیر مرغ یکی از این اشکالات است، استفاده از خمیر مرغ به جهت کیفیت بسیار پایین این ماده اولیه نسبت به گوشت تنها در محصولات معدود (عمدتا محصولات ارزان قیمت با درصد گوشت کمتر از 50%)  و در کارخانه‌های کوچک که به نام و شهرت تجاری خود اهمیت چندانی نمی‌دهند انجام می شود. ولی واقعیت تلخ این است که متاسفانه این محصولات بی‌کیفیت بخش بزرگی از بازار سوسیس و کالباس کشور را تشکیل می‌دهند. تکنولوژی دستگاه استخوان‌گیر (دستگاه تولید خمیر مرغ) بر این اساس است که مرغ را با پوست و استخوان له می‌کنند و تحت فشار شدید قرار می‌دهند تا اینکه گوشت به فاز مایع درآید. در این هنگام مخلوط تحت فشار را در معرض یک فیلتر قرار داده تا گوشت مایع شده از آن رد شود و به این ترتیب گوشت را به طریق مکانیکی از استخوان و پوست جدا کرده‌اند.

مشکلات بهداشتی و فنی استفاده از خمیر مرغ: متاسفانه هیچ سیستم نظارتی بر ساخت دستگاه‌های استخوان‌گیر در کشور وجود ندارد. اولین مشکل دستگاه‌های ایرانی این است که فیلتر آن‌ها بومی‌سازی شده و با کمی اغماض اجازه عبور به مقادیر زیادی از بافت پوست و چربی و به خصوص مغز استخوان و نخاع را می‌دهد. درضمن پیچ تظیم سفت کردن خروجی ضایعات هم در اختیار تولیدکننده قرار داده شده تا ایشان در صورتی که دچار فشار اقتصادی شد کمی پیچ مذکور را تنگ‌تر کرده تا درصد استحصال و بهره وری! بهبود یابد و در واقع مقادیری هم استخوان له شده هم همراه خمیر مرغ به خورد مردم رود. در ضمن فیلترهای ساخت ایران هم متاسفانه از جنس آلیاژهای مخصوص مشابه اروپایی آن نیست که در نتیجه در معرض استهلاک شدید قرار دارد و اصولا تعویض و تراش دوباره فیلتر جز اصلی کسب و کار ساخت دستگاه‌های استخوان‌گیر است. ولی روی پنهان قضیه این است که در پی این استهلاک در واقع در طی یک دوره مستهلک شدن یک فیلتر چند صد گرم استیل آلیاژی حاوی آهن و نیکل و دیگر فلزات اساسی به همراه خمیر مرغ به خورد مردم رفته است! مشکل اساسی بعدی استفاده از مرغ‌های تخم‌گذار (مرغ هلندی) است. مرغ تخم‌گذار مرغی است که در طی شش‌ماه تا دو سال از عمرش روزانه یک تخم‌مرغ تولید نموده و زمانی هم که توانایی‌اش در تخم گذاشتن کم می‌شود کشتار می‌شود. وزن مرغ‌های تخم‌گذار حدود یک کیلوگرم است و گوشتشان به جهت تلاش فوق‌العاده این مرغ در تولید تخم‌مرغ در طی زندگیش از ارزش غذایی پایین‌تری نسبت به مرغ گوشتی برخوردار است. به جهت سفت بودن و پاره‌ای ملاحظات بهداشتی عرضه و استفاده از این مرغ‌ها مجوز بهداشتی ندارد. تا همین ده سال پیش نیز این مرغ‌ها معدوم می‌شدند و یا حداکثر به کارخانجات تولید خوراک دام سپرده می‌شدند. طبیعتا قیمت این مرغ نیز به مراتب کمتر از گوشت مرغ گوشتی است. اما با رواج دستگاه‌های استخوان‌گیر نیز این مرغ‌ها به یکباره خواهان پیدا کردند زیرا حالا می‌شد این مرغ‌های کوچک و ارزان را درسته در دستگاه انداخت و از آن طرف خمیر مرغ گرفت . مشکل اصلی این است که اندازه کوچک این مرغ‌ها مطابق با تنظیمات دستگاه‌های اتوماتیک کشتارگاهی نیست و گاهی داخل شکم مرغ به طور کامل تخلیه نشده است و همچنین بافت پشت مرغ که محل تجمیع آنتی‌بیوتیک‌ها و هورمون‌هاست گرفته نمی‌شود و اگر کارخانه تولیدی هم دقت نکند (و یا به بیان واضح‌تر اهمیت ندهد) در نهایت متاسفانه این مواد نیز همراه خمیر مرغ می‌شود . تاریک‌ترین قسمت قضیه اینجاست: جمع آوری اسکلت مرغ و بقایای قطعه‌بندی مرغ از فروشگاه‌های مرغ‌فروشی و قطعه‌بندی‌های مرغ و سپردن این ضایعات به دستگاه استخوان‌گیر. متاسفانه حقیقتی است غیر قابل کتمان. با وجود بیش از 200 کارخانه تولید سوسیس وکالباس و صدها واحد قطعه‌بندی که مجوز دستگاه استخوان‌گیر دارند که در تمام کشور در مناطق دور و نزدیک و در شهرک‌های صنعتی دورافتاده پراکنده شده‌اند به راحتی این عمل  امکان‌پذیر است. به هر حال اختلاف قیمت میان ران و سینه مرغ به قیمت کیلویی حدود 6500 تومان با خمیر مرغ کیلویی 800 تومان به راحتی توجیه کار غیرقانونی را حتی اگر لازم باشد نیمه شب انجام شود برای خیلی افراد مهیا می‌کند

عوارض مصرف نمك در نان

 

کاهش مصرف نمک، سریعا باعث کاهش فشار خون بالا می شود و اگر همیشه به مقدار کم نمکمصرف شود، فرد با افزایش سن دچار فشار خون بالا نخواهد شد.

نمک چه نقشی در بدن دارد؟
نمک یکی از مواد مورد نیاز برای سوخت وساز مواد غذایی در بدن، انتقال پیام های عصبی و کارکرد صحیح عضلات است. این ماده به مقدار محدود مورد نیاز بوده و مصرف متعادل آن لازم است. به طور مثال در هنگام اسهال و استفراغ و یا فعالیت شدید بدنی و در هوای گرم با مصرف کمی نمک می توان املاح از دست رفته بدن را جبران کرد.

چه مقدار نمک بخوریم؟
در حال حاضر مصرف نمک که بویژه در غذاهای آماده به میزان زیاد مورد استفاده قرار می گیرد در کشور ما بالا است. طبق توصیه سازمان
بهداشت جهانی، حداکثر مقدار مصرف روزانه نمک پنج گرم است. این درحالیست که میزان مصرف نمک در کشور 2 تا 3 برابر این مقدار برآورد شده است. نمک دریافتی شامل نمک نمکدان، نمک موجود در مواد غذایی و نمک اضافه شده به غذا در زمان طبخ است.

مصرف زیاد نمک یا غذاهای شور چه عوارضی را به دنبال دارد؟
در صورتی که نمک به مقدار مناسب مصرف شود و کلیه ها هم سالم بوده و عملکرد خوبی داشته باشند نمک مورد نیاز بدن تامین می شود، اما در صورت تداوم مصرف زیاد نمک و مواد شور و یا اختلال در کارکرد کلیه ها یا یکی از سیستم های مربوط به دفع،نمک اضافی موجب تجمع آب در بدن شده و ایجاد ورم در تمام و یا قسمت هایی از بدن می شود. مصرف زیاد نمک و غذاهای شور از عوامل موثر بر افزایش فشار خون و بروز بیماری های قلبی
عروقی به ویژه درافرادیکه سابقه این بیماری ها را در خود یا خانواده دارند، می شود. طبق تحقیقات مشخص شده است که دریافت زیاد نمک علاوه بر افزایش فشار خون، اثرات مضر دیگری نظیر سکته قلبی، پوکی استخوان، سرطان معده، آسم و ... نیز بر سلامت دارند.

مصرف زیاد نمک و سکته های قلبی
مقدار مصرف نمک با میزان شیوع سکته قلبی در
جامعه مرتبط است. علاوه بر اینکه نمک باعث افزایش فشار خون می شود، به نظر می رسد به طور مستقیم و بدون اینکه اثری بر فشار خون داشته باشد، باعث سکته قلبی نیز می شود.

ارتباط مصرف زیاد نمک و پوکی استخوان
نمک زیاد، کلسیم را از استخوان ها جدا می کند و باعث دفع آن از ادرار می شود. به همین دلیل باعث نازک شدن و پوکی استخوان می شود، در نتیجه با افزایش سن، استخوان ها به راحتی می شکنند. برای کاهش خطر پوکی استخوان، مصرف نمک باید کاهش یابد.

نمک و سرطان معده
کاهش مصرف نمک، خطر شیوع سرطان معده را کاهش می دهد. در مطالعه کشورهای مختلف در جهان، ارتباط نزدیکی بین مقدار مصرف نمک و تعداد افراد مبتلا به سرطان معده آشکار شده است. در مناطقی که مردم نمک کم مصرف می کنند، شیوع سرطان معده کمتر است.

مصرف زیاد نمک و آسم
مصرف نمک زیاد، شرایط آسم را تشدید می کند، یعنی اگر مستعد ابتلا به آسم هستید، به طور غیرمستقیم، بیماری شما را وخیم تر می کند. مطالعات متعدد نشان داده اند که کاهش مصرف نمک،
همراه با سایر عوامل درمانی آسم، در بهبود این بیماری موثر و مفید است.

نگهداری مایعات بدن
مصرف نمک زیاد، باعث افزایش احتباس مایعات در بدن می شود.کاهش مصرف نمک در این شرایط، حدود 2 لیتر از مایعات بدن (2کیلوگرم ازوزن بدن) را کاهش می دهد. در بسیاری از زنان که دچار ورم قوزک پا و تنگ شدن انگشتر در دست شان هستند، با کاهش مصرف نمک در غذای خود، ورم بسیار کاهش می یابد.

 

 

عوارض ناشي از مصرف جوش شيرين در نان

1-     جوش شيرين با املاح موجود در آرد گندم مثل آهن ،روي،كلسيم تركيب و مانع از جذب اين املاح در بدن شده در نتيجه باعث كمبود آهن ، كم خوني ، پوكي استخوان و بيماريهاي قلب و عروق به وي‍ژهدر كودكان و خانمها مي شود.

2-      اين ماده باعث تجزيه برخي ويتامينها ي گروه B  از جمله (ريبو فلاوين يا B2 ) ميشود.

3-     اثر خورندگي و نابود كنندگي بر پوشش دستگاه گوارش داشته و باعث بوجود آوردن انواع گاستريت و زخم دستگاه گوارش مي شود.

4-     باعث عدم فعاليت مخمرها و كاهش عطر و طعم مطلوب در نان مي شود.

5-     با افزايش PH و قليايي شدن محيط دهان ، مزه صابوني  پيدا مي كند.

6-      باعث تيره كردن مغز نان ، فطير كردن نان و افزايش ضايعات نان مي شود.

7-     با ايجاد تغيراتي در دستگاه گوارش سبب افزايش جذب فلزات سنگين نير كادميوم ،سرب ، جيوه ودر نهايت مسموميت غذايي مزمن مي شود.

8-     التهاب ملتحمه  و زخم قرنيه حاصل تماس اين ماده با مخاط چشم مي باشد.

 

                                                                            

multithumb}سوال هایی درباره انجماد غذاها

غذاها تا زمانی که به‌صورت منجمد می‌باشند، برای خوردن سالم هستند. همچنین غذاهای منجمد، زمانی کیفیت بالا دارند که: * مواد اولیه مورد مصرف، با کیفیت بالا باشند.

 

 

                                    سوال هایی درباره انجماد غذاها

غذاها تا زمانی که به‌صورت منجمد می‌باشند، برای خوردن سالم هستند. همچنین غذاهای منجمد، زمانی کیفیت بالا دارند که:

* مواد اولیه مورد مصرف، با کیفیت بالا باشند.

* عملیات بلانچینگ (قراردادن سبزی در آب جوش یا در معرض بخار آب برای بی اثر كردن آنزیم های آن) به‌صورت صحیح انجام پذیرد.

* در صورت فریز کردن میوه‌های رنگ روشن، از آنتی‌اکسیدان استفاده شود، مانند اسیداسکوربیک.

* بسته‌بندی مواد غذایی در مقابل نفوذ رطوبت مقاوم باشد.

* انجماد به صورت سریع انجام گیرد.

* در دمای 18- درجه سانتی‌گراد یا کمتر نگهداری شده باشند.

* در زمان ذکر شده، مورد مصرف قرار گیرند.

اگر غذاهای منجمد به خوبی پخته شوند، برای مصرف ایمن هستند. همچنین اگر هنگام پخت آنها، از زمان طولانی و میزان حرارت مناسب استفاده شود، کیفیت بالایی خواهند داشت.

رفع انجماد از مواد غذایی:

الف: اگر مواد غذایی در یخچال از حالت انجماد خارج شوند، برای مصرف ایمن هستند و دارای کیفیت بالا می‌باشند.

 ب: چنانچه در یخچال از حالت انجماد خارج شوند و بخواهید آنها را دوباره فریز کنید، برای مصرف ایمن می‌باشند، لیکن کیفیت آنها کاهش می‌یابد.

ضمنا در غذاهای منجمدی که رفع انجماد شده‌اند، خطر فساد افزایش می‌یابد، به همین دلیل چنانچه مدت کمتر از 2 ساعت در دمای اتاق قرار گیرند، برای مصرف ایمن هستند، ولی اگر این مدت به 3 ساعت یا بیشتر برسد، برای مصرف سالم نیستند و کیفیت آن ها کاهش می‌یابد.

حال به سوال هایی که در این زمینه پیش می آید می پردازیم:

چنان چه نگهداری غذاهای منجمد از مدت توصیه شده برای نگهداری در فریزر طولانی‌تر شود، آیا می‌توان آنها را مصرف کرد؟

بله، اما کیفیت آنها کاهش می‌یابد که ممکن است این کاهش کیفیت برای برخی از مصرف‌کنندگان غیرقابل قبول باشد.

چرا در برخی ماهی‌های منجمد شده، لکه‌های سفید دیده می‌شود؟

علت ایجاد لکه‌های سفید، سوختگی ناشی از انجماد است که این یک تغییر کیفی محسوب می‌شود. معمولا علت آن، ورود هوا به داخل بسته‌بندی غذاهای منجمدی است که برای مدت طولانی به صورت منجمد نگهداری شده‌اند. ضمنا به همراه سوختگی، طعم و بوی ماهی نیز خارج می‌شود که در بعضی مواقع توصیه می‌شود ماهی مصرف نگردد. البته چنان چه میزان سوختگی ناشی از انجماد کم باشد، می‌توان آن را از ماهی جدا نمود و باقیمانده ماهی را چنان چه قابل قبول باشد، مصرف کرد.

برای جلوگیری یا کند کردن سوختگی ناشی از انجماد باید از بسته‌بندی های مناسب، استفاده نمود تا از ورود هوا به داخل بسته‌بندی جلوگیری شود.

در غذاهایی که از حالت انجماد خارج شده‌اند، چه عواملی باعث خروج عطر و طعم، و تغییر رنگ در آن ها می‌شود؟

این حالت در سبزیجات می‌تواند به دلیل فعالیت آنزیم‌ها باشد. لذا باید عملیات بلانچینگ را در مدت زمان مناسب خود، مجددا تکرار نمود. همچنین طولانی شدن زمان نگهداری، ناکافی بودن عملیات اولیه در میوه‌ها، بسته‌بندی ضعیف و متغیر بودن درجه حرارت و نگهداری در دمای 18- درجه سانتی‌گراد نیز می‌تواند از دیگر عوامل باشند.

بعد از این که برق فریزر برود، تا چه مدت زمان مواد غذایی برای خوردن ایمن هستند؟

چنانچه درب فریزر در روز اول باز نشود، ماده غذایی برای خوردن ایمن است. چنانچه برق فریزر برای مدت چند ساعت قطع شود، ماده غذایی می‌تواند مجددا فریز شود، البته به شرط آنکه درب فریزر در این مدت(قطع برق)، باز نشده باشد. اگر مدت زمان رفتن برق، طولانی باشد، باید از یخ خشک برای قسمت فریزر استفاده نمود، البته براساس میزان توصیه شده.

اگر انجماد ماده غذایی شروع به ذوب شدن کرد، ولی همچنان کریستال یخ در آن وجود داشت، این ماده غذایی برای مصرف ایمن است و یا حتی آن را می‌توان مجددا فریز نمود. 

چنانچه در ماده غذایی منجمدی که از حالت انجماد خارج شده، کریستال یخ وجود نداشته باشد، ولی دمای آن حدود 4 درجه سانتی‌گراد تخمین زده شود، این ماده غذایی برای خوردن(فوری مصرف شود) و یا برای فریز کردن ایمن است، لیکن انجماد دوباره کیفیت را کاهش می‌دهد. اگر دمای ماده غذایی بالاتر از 4 درجه سانتی‌گراد باشد، خطر فاسد شدن وجود دارد، لذا به دلیل ایمن نبودن برای مصرف، پیشنهاد می شود که دور ریخته شود.

در فریزرهایی که در قسمت بالای یخچال تعبیه شده‌اند، دما معمولاً 12- درجه سانتی‌گراد می‌باشد، چگونه مواد غذایی فریز شده در این دما را می توان به مدت طولانی‌تر نگهداری کرد؟

نباید انتظار داشت که مواد غذایی به مدت طولانی در این دما و یا در مدت زمان نگهداری پیشنهاد شده که برای دمای 18- درجه سانتی‌گراد است، نگهداری شود. همچنین چنان چه در این دما(12- درجه سانتی‌گراد) مواد غذایی منجمد به مدت طولانی نگهداری شوند، کیفیت آنها کاهش می‌یابد. مواد غذایی که دارای بسته‌بندی، عمل آوری و کیفیت اولیه مناسب باشند، می‌توانند به مدت قابل قبول در این دما(12- درجه سانتی‌گراد) نگهداری شوند. البته هر کدام از افراد خانواده می‌توانند مدت زمان نگهداری در دمای 12- درجه سانتی‌گراد را از طریق تجربه به دست آورند.

میکروب‌ها، روی مواد غذایی منجمد رشد مناسب ندارند، با این حال واکنش قهوه‌ای شدن و واکنش‌هایی که سبب خروج عطر و طعم از ماده غذایی منجمد می‌شوند، در طی مدت نگهداری ماده غذایی  به صورت انجماد، ادامه خواهند داشت .

کیفیت مواد غذایی که در دمای 12- درجه سانتی‌گراد نگهداری می‌شوند، نسبت به نگهداری آنها در دمای 18- درجه سانتی‌گراد، کاهش می‌یابد، به همین دلیل بهتر است زودتر مصرف شود.

مدت زمان نگهداری مواد غذایی منجمد در دمای 18- درجه سانتی‌گراد چقدر است؟

مدت زمان نگهداری پیشنهاد شده در دمای 18- درجه سانتی‌گراد، به شرط اینکه از مواد اولیه مرغوب و تازه استفاده شود و به‌سرعت و به‌طور مناسب منجمد شده باشند، بر اساس حفظ کیفیت آنها به صورت زیر است:

 

ماده غذایی

مدت زمان نگهداری(ماه(

گوشت گاو و یا گوساله

 

مناسب کبابی

12

چرخ کرده

8

طیور(مرغ)

12 - 6

ماهی

 

کم چرب

3

چرب

4 - 3

میگو

4 - 3

تخم مرغ

 

کامل و یا زده شده

12

نان

6 - 4

کیک و شیرینی

6 - 4

اگر سري به سوپرمارکت‌هاي بزرگ و کوچک عرضه مواد غذايي زده باشيد، حتما انواعي از ساندويچ‌هاي سرد و آماده را که معمولا حاوي مقدار کمي ژامبون مرغ يا گوشت با حجم پاييني از سبزي‌هايي مانند گوجه‌فرنگي يا کاهو هستند، ديده‌ايد...

 اين ساندويچ‌ها، قيمت نسبتا پاييني دارند و توليدکنندگان آنها هم معتقدند که گروه هدف چنين محصولاتي، افرادي مانند دانش‌آموزان، دانشجويان، کارگران يا کارمنداني هستند که مي‌خواهند ناهار يا عصرانه نسبتا سبک و البته کم‌هزينه‌اي بخورند، اما اين سوال مطرح مي‌شود که آيا پايين آوردن هزينه توليد و عرضه مواد غذايي، باعث افت کيفيت آنها نمي‌شود؟ آيا مصرف مداوم اين غذاهاي کم‌هزينه، باعث صرف هزينه بيشتر براي مسائل بهداشتي و درماني نخواهد شد؟ و در نهايت اينکه آيا چنين محصولاتي داراي مجوزها و استانداردهاي مناسب بهداشتي هستند؟ دکتر آراسب دباغ‌مقدم، متخصص بهداشت مواد غذايي، به اين پرسش‌ها پاسخ مي‌دهد

سلامت: آيا تمام ساندويچ‌هاي سرد حاضري که با برندهاي مختلف در سوپرمارکت‌ها وجود دارند، داراي تاييديه‌هاي بهداشتي هستند؟

به‌طور حتم، نه. برخي از اين محصولات که زودتر به وسيله كارخانه‌هاي معروف و معتبر توليد و عرضه شده‌اند، داراي مجوزهاي بهداشتي و تاييديه از سوي سازمان استاندارد هستند اما پس از استقبال از اين ساندويچ‌هاي سرد و کم‌هزينه، برخي توليدکنندگان غيرمجاز هم با مارک‌هاي متفرقه اقدام به توليد و عرضه چنين محصولاتي کردند. اگر به بسته‌بندي محصول آنها دقت کنيد، حتما متوجه مي‌شويد که هيچ علامتي از استاندارد، پروانه ساخت، توليد و ساير مجوزهاي بهداشتي روي آن درج نشده است.

سلامت: پس برخي از اين ساندويچ‌ها اصلا از استانداردهاي اوليه هم برخوردار نيستند!

بله، وقتي يک محصول غذايي، نام و نشان معتبري نداشته باشد، نمي‌توان به سلامت و کيفيت آن هم چندان اميدوار بود. البته برخي از اين ساندويچ‌ها را کارخانه‌هاي معتبر توليد مي‌كنند و اگر قرار است گاهي از اين محصولات استفاده شود، حداقل بايد انواعي از آنها که داراي تمام مجوزهاي بهداشتي هستند، باشد.

سلامت: در مورد آلودگي‌هاي موجود در ساندويچ‌هاي سرد آماده هم برايمان مي‌گوييد؟

هنوز تحقيقات درست و جامعي در مورد خود اين محصولات انجام نشده اما مي‌توانم براساس تحقيقاتي که روي محصولات مشابه اين ساندويچ‌ها انجام شده، بگويم امکان وجود چه نوع آلودگي‌هايي در آنها وجود دارد. نتيجه تحقيقاتي که روي آلودگي‌هاي موجود در ساندويچ‌هاي سرد مشابه اين محصولات در بازار انجام ‌شده، نشان مي‌دهد احتمال آلودگي آنها به استافيلوکوک اورئوس وجود دارد. استافيلوکوک نوعي باکتري است که بيشتر نشان‌دهنده دستکاري شدن،
حمل و نقل نادرست و بهداشت نامناسب کارگران و محيط کار است. گاهي باکتري اي‌کولاي هم در چنين محصولاتي ديده شده که علت وجود اين باکتري هم بهداشت نامناسب مواد غذايي، کيفيت پايين آنها و آب ناسالم به‌کار رفته براي شستشوي مواد اوليه است. در موارد نادري هم آلودگي برخي از اين مواد غذايي به سالمونلا گزارش شده است.

سلامت: باتوجه به اينکه ساندويچ‌هاي سرد، حاوي ژامبون و سبزي‌هايي مانند کاهو در کنار خيارشور هستند؛ بهترين مدت زمان نگهداري آنها چقدراست؟ آيا واقعا مي‌توان چنين محصولاتي را تا 5 روز هم نگهداري کرد؟

سوسيس و کالباس وکيوم‌شده که داخل پوشش‌هاي مخصوصي محافظت مي‌شوند، تا يک ماه هم قابليت نگهداري داخل يخچال را دارند اما با باز شدن وکيوم آنها و قرار گرفتنشان در ساندويچ‌هايي که حاوي مواد مرطوبي مانند گوجه، خيارشور و کاهو هستند، امکان تسريع روند فساد، هم براي اين مواد گوشتي و هم براي ساير ترکيب‌هاي موجود در ساندويچ‌ها وجود دارد. ضمن اينکه ما در مورد سلامت شستشوي سبزي‌هاي موجود در اين ساندويچ‌ها هم اطلاعات درستي نداريم. به‌علاوه، معمولا زنجيره سرمايشي هم در مورد چنين محصولاتي رعايت نمي‌شود پس مي‌توان گفت که شايد 3 روز، مدت زمان منطقي‌تري براي نگهداري و مصرف اين محصولات، بازهم به شرط رعايت زنجيره سرمايي‌، باشد.

سلامت: منظورتان از زنجيره سرمايي چيست؟

وقتي روي يک محصول غذايي سرد نوشته مي‌شود مدت زمان نگهداري از آن 3 تا 5 روز است، يعني شما مي‌توانيد 3 تا 5 روز آن را در شرايطي نگه‌داريد که از کارخانه تا سوپرمارکت و از سوپرمارکت تا خانه و زمان مصرف، در يک درجه حرارت ثابت قرار بگيرد و حرارت نگهداري آن مدام بالا و پايين نشده باشد. متاسفانه اين زنجيره سرمايي در برخي فروشگاه‌هاي مواد غذايي رعايت نمي‌شود و همين مساله مي‌تواند احتمال فساد ساندويچ‌هاي سرد را افزايش ‌دهد.

سلامت: مصرف‌کننده‌ها از کجا مي‌توانند متوجه فساد ساندويچ‌هاي سرد بشوند؟

معمولا فساد ظاهري کالباس را مي‌توان از روي رشد ميکروبي سطح آن که باعث لزج شدنش مي‌شود، تشخيص داد. گاهي رطوبت موجود در اين ساندويچ‌ها مي‌تواند باعث ايجاد کپک در مواد غذايي داخلي يا حتي نان ساندويچ‌ها هم بشود و ما را از فساد آن محصول، آگاه کند. از طرفي متاسفانه هرنوع فسادي الزاما همراه با علايم ظاهري يا تغييررنگ و بوي ماده غذايي نيست تا مصرف‌کننده‌ها بتوانند به‌خوبي آن را تشخيص بدهند.

سلامت: پس چاره چيست؟

اينکه مصرف چنين محصولاتي را محدود به ماهي يکي دوبار کنيد و همان ماهي يکي دوبار هم ساندويچ‌هاي استاندارد و تاريخ روز را بخريد.

سلامت: توصيه شما به افرادي که مي‌خواهند هزينه خوردوخوراکشان را پايين بياورند، چيست؟

چنين افرادي بايد بدانند با توجه به گراني‌هاي اخير در تمام زمينه‌ها، وقتي يک محصول غذايي مانند ساندويچ سرد با قيمتي حدود 3 هزار تومان روانه بازار مي‌شود، به‌طور حتم از مواد اوليه باکيفيت در تهيه آن استفاده نشده است و چنين محصولي نمي‌تواند هر روز به عنوان ناهار يا عصرانه مصرف شود. دانشجويان، کارمندان يا دانش‌آموزاني که مجبور به خوردن ناهار بيرون از منزل هستند و نمي‌خواهند هزينه زيادي هم صرف کنند، مي‌توانند مثل بيشتر غربي‌ها، يک لانچ‌باکس يا جعبه ناهار در منزل تهيه كنند و با خود ‌همراه داشته باشند. اين لانچ‌باکس‌ها مي‌توانند حاوي مقداري ميوه و سبزي شسته و تازه، کمي نان و پنير يا حتي تکه‌اي مرغ يا سيب‌زميني پخته باشد. ضمن اينکه اگر امکان همراه داشتن اين لانچ‌باکس‌ها را نداريد، مي‌توانيد با همان هزينه کم، مقداري نان با پنير، ماست، مربا، خامه، عسل يا خوراکي‌هايي اين‌چنيني بخريد و غذاي سالم‌تر و البته کم‌هزينه‌تري هم بخوريد. به‌علاوه، به‌تازگي ساندويچ سرد و سالمي که حاوي سفيده تخم‌مرغ و برگه‌اي پنير است هم وارد بازار شده که ارزش تغذيه‌اي و سلامت اين ساندويچ به‌مراتب از ساندويچ‌هاي سرد حاوي ژامبون بيشتر است

توصیه دررعایت بهداشت در سفر

v     جهت پیشگیری از مسمومیت‌ها غذای پخته را همان روز میلکنید:

  غذاهای مسموم کنندهممکن است بو یا مزه ناخوشایندی نداشته باشند. با وجودی که اکثر مسمومیت‌های غذاییمعمولا ظرف ۲۴ ساعت برطرف می‌شوند، اما بعضی از آنها می‌توانند کشنده باشند. رعایتایمنی  مانع بروز مسمومیت غذایی می‌شود. پس باید در سفر از حمل گوشت خام وتخم‌مرغ خام و فرآورده‌های لبنی با ماندگاری کوتاه خودداری کرد، چرا که سریعا فاسدمی‌شوند.

- طی سفر برای حمل مواد غذایی فاسد شدنی، از یخدان مناسب استفاده کنید وهرگز غذاهای پخته شده را بیش از ۲ ساعت (اگر هوای اتاق گرم می‌باشد، بیش از یکساعت) در دمای محیط رها نکنید. برای دوباره گرم کردن غذاهای باقی‌مانده آنها را تا۷۴درجه سانتی‌گراد گرما دهید و غذاهایی که بیش از ۳ روز باقی مانده‌اند رااصلاً مصرفنکنید.

v     صابون را فراموش نکنید:

بر این اساس، همیشه قبل از آماده کردن یا خوردنغذا، دست‌هایتان را با صابون بشویید. نوعی از اسهال میکروبی طی سفر و به علت عدمرعایت بهداشت قابل انتقال است. به خاطر داشته باشید دست‌هایتان را بعد از استفادهاز سرویس‌های بهداشتی، برداشتن گوشت خام، سیگار کشیدن، دست زدن به حیوانات و دستزدن به زباله‌ها حتما بشویید..

کودکان در سنین ۱ تا ۶ ساله، جزو گروه‌هایپرخطر به لحاظ مسمومیت به شمار می‌روند و کودکان در خوردن داروها از رفتاربزرگسالان تقلید می‌کنند. بنابراین داروها را هميشه حتي در سفرباید دور از دسترس کودکان قرارداد.

توجه به نکات زیر در تهیه مواد اولیه، پخت و نحوه نگهداری غذاها و تشخیص کیفیت مناسب غذاها ضروری است.

v     از خریداری مواد غذایی در کنار جاده پرهیز کنید زیرا از کیفیت آنها  اطلاع کافی ندارید:

- از خریداری غذاها یا میان وعده های بین راه مثلاً حبوبات پخته،  لوبیا و باقالی ، لواشک ها، فلافل، سمبوسه ها و پیراشکی ها خودداری کنید.

- نوع غذا: به طور کلی در طول سفر نوع غذا مهم است . با توجه به این که رطوبت زیاد ، رشد و تکثیر میکروب ها را بیشتر می کند ، سعی کنید از غذاهای نیمه خشک با رطوبت کم استفاده کنید . مانند: عدس پلو، لوبیا پلو، ماکارونی و... .

- از خوردن غذاهای نیمه پخته و خام به طور جدی خودداری کنید: در حین سفر ممکن است در یک منطقه روستایی توقف کنید و شما را به خوردن شیر تازه دوشیده شده از دام یا بستنی و پنیر محلی دعوت کنند(تحت عنوان این که غذاها در روستا طبیعی هستند) که در این گونه موارد باید از خوردن آنها خودداری کنید. هم چنین از خوردن تخم مرغ نیم پز (عسلی) نیز به طور جدی بپرهیزید.

- اگر قصد دارید غذای خود را بیشتر از 2 ساعت نگه داری کنید غذا را درطول سفر در دمای بالاتر از 60 درجه سانتی گراد یا پایین تر از 10 درجه سانتی گراد نگه داری کنید. به دلیل حساسیت کودکان از این اصل ، برای نگه داری غذای کودک استفاده نکرده وبه کودکان غذای تازه بخورانید . ذکر این نکته ضروری است که در طول سفر، امکان برخورداری از دمای بالای 60 درجه سانتی گراد وجود ندارد ، ولی می توان از دمای 10 درجه سانتی گراد یا کمتر، با استفاده از یخدان های چوب پنبه ای ویا جعبه هایی که حرارت را عبور نمی دهند( با وجود یخ) استفاده کرد.

- در هنگام توقف، قبل از صرف غذا، آن را به طور کامل حرارت دهید، زیرا در زمان نگه داری غذا در سفر( فاصله بین زمان پختن و خوردن) میکروب ها در مواد غذایی رشد می کنند ، بنابراین باید هنگام استفاده ازغذا آن را تا دمای 70 درجه سانتی گراد حرارت داد تا به طور کامل داغ شود. بنابراین از خوردن غذاهایی که به طور سطحی گرم یا تفت داده شده خودداری کنید.

- هنگام استفاده از غذاهای محلی ، ازافراد بومی راهنمایی بخواهید: استفاده ازغذاهای محلی نیاز به  شناخت کیفیت آن دارد ، به عنوان مثال ، اگر به استان های شمالی کشور سفر می کنید ، هنگام خوردن ماهی و ... از افراد بومی راهنمایی بخواهید. چنانچه به مناطق کوهستانی مسافرت می کنید ، هنگام مصرف قارچ های خوراکی طبیعی ، از راهنمایی افراد بومی مجرب استفاده کنید و درغیراین صورت از خوردن قارچ به طور جدی خودداری کنید.

- در طول سفر ازآب سالم استفاده کنیدو بهتراست آب را قبل از مصرف بجوشانید، به ویژه اگر بخواهید برای کودکان ، غذا تهیه کنید.

v     قبل از صرف غذا، دست ها را خوب بشویید:

v     - چنانچه مجبور به خوردن غذا در رستوران های بین راهی هستید، درصورت امکان از رستوران های معتبر و مورد اطمینان استفاده کنید ، برای ارزیابی سطح(رعایت) بهداشت در این گونه واحدها باید به وضعیت دستشویی ها، لباس کارگران ِ نظافت میزها، حضورمگس ها و سایر حشرات، وسایل صرف غذا مانند چنگال، قاشق، لیوان، پارچ آب و غیره توجه کرد. همچنین دراین واحدها برای تشخیص سالم بودن غذا باید از حواس خوداستفاده کنید ، مانند استفاده از حس بینایی برای تشخیص رنگ و کیفیت غذا، حس بویایی برای بوی غذا و حس چشایی برای طعم غذا و...

- تا حد امکان از خوردن انواع خورش ها، کباب کوبیده، سالاد الویه و همبرگر خودداری کنید. از انواع غذاهایی که می توان آن را چندین بار گرم کرد و ماندگی آن به سختی قابل تشخیص است خورش ها هستند. از مصرف کباب کوبیده و همبرگر به دلیل عدم اطلاع از کیفیت گوشت به کار برده شده ، عدم اطلاع از ماندگی چند روزه گوشت چرخ شده و به کاربردن مواد اولیه مختلف از جمله خرده نان، ادویه جات و غیره ، از مصرف سالاد الویه به دلیل خام بودن مواد اولیه موجود درسس مایونز مانند تخم مرغ  و... ، هم چنین عدم نظارت بر چگونگی تهیه الویه(به ویژه به صورت دستی تهیه شود،) در رستوران های غیر معتبر بین راهی به طور جدی خودداری کنید.

v     هیچگاهنباید در داخل اتومبیل با موتور روشن در مدت هرچند کوتاه خوابید. این کار سبب بروزمسمومیت کشنده با منوکسید کربن خواهد شد.

ازروشن کردن گاز پیک نیکی در داخلچادر و یا اتومبیل و یا در محیط بسته دیگری به منظور تامین گرما باید جدا خودداریشود. چنانچه در محیطی بسته و دارای بخاری نفتی یا گازی حالت تهوع، سرگیجه و خوابآلودگی داشتید، سریعا بقیه را در جریان بگذارید و اگر مشکوک به مسمومیت با منوکسیدکربن هستید سریعا محیط را ترک کنید.

فوايد کشمش

انگور خشک شده که همه به نام کشمش مي شناسند، قرن ها پيش به وجود آمده است.کشمش در ايران و مصر در 2000 سال قبل از ميلاد، توليد شده بود.

1- کشمش، ميوه خشک مغذي است و مانند ديگر خشکبارها در تمام سال يافت مي شود. يک غذاي پر انرژي، کم چرب و کم سديم مي باشد. بنابراين براي افرادي که رژيم هاي کم سديم را بايد رعايت کنند، خوردن کشمش بسيار مفيد مي باشد.

2- کشمش داراي خاصيت آنتي اکسيداني مي باشد و از تخريب سلولي جلوگيري مي کند.

3- کشمش براي سلامت استخوان ها و جلوگيري از پوکي استخوان نقش مهمي را بر عهده دارد، به همين دليل مصرف آن براي زنان قبل از يائسگي بسيار مفيد است..

4- منبع خوب ويتامين D و هورمون استروژن مي باشد.

5- کشمش باوجودي که شيرين و چسبناک مي باشد، بر دندان اثر مخربي ندارد و باعث خرابي دندان نمي شود، حتي مي توان گفت اين ميوه خشک از فساد دندان جلوگيري مي کند. کشمش براي سلامت دندان و لثه بسيار مفيد مي باشد.

6- کشمش منبع خوب ويتامين ها و عناصر مغذي بدن مي باشد. عناصر و ويتامين هايي همچون آهن، پتاسيم، کلسيم و ويتامين B در کشمش موجود است.

7- کشمش محتوي مقدار زيادي آهن مي باشد. 600 گرم کشمش، 90 درصد آهن مورد نياز روزانه بدن را تأمين مي کند. 100 گرم کشمش در حدود 88/1ميلي گرم آهن دارد، در حاليکه 100 گرم گوشت گاو بين 4-2 ميلي گرم آهن دارد.

8- کشمش، منبع خوب فيبر، آنتي اکسيدان و همچنين منبع خوب انرژي مي باشد.

9- فيبر باعث جلوگيري از سرطان کولون، کمک در جلوگيري از رشد غير معمول سلول ها، بيماري ها و همچنين کنترل قند خون را مي شود.

10- کشمش را به گوشت اضافه کنيد تا مقدار چربي غذا را کم کند و مقدار فيبر و آهن را افزايش و مقدار سديم را کاهش دهد.

11- آنتي اکسيدان از پيري و بيماري هاي حاصله از آن مي کاهد.

12- کشمش از سرطان جلوگيري مي کند.

13- کشمش ميزان LDL يا کلسترول بد را در خون کم مي کند و باعث کاهش بيماري قلبي مي گردد.

14- اگر به مدت 4 هفته هر روز کشمش مصرف کنيد، آنتي اکسيدان در خون افزايش و کلسترول بد( LDL) کاهش مي يابد.

15- کشمش موجب کاهش استرس مي گردد.

16- اين ميوه خشک باعث عملکرد صحيح رگ هاي بدن مي شود.

17- کشمش براي درمان بي نظمي معده و يبوست مصرف مي شود. براي جلوگيري از اين ناخوشي ها مي توانيد، 6-5 عدد کشمش را خيس کنيد و بعد از چند ساعت، آب آن را بنوشيد.

18- تحقيقات نشان داده است که ورزشکاراني که قبل و در حين ورزش، حدود يک فنجان کشمش مصرف مي کنند، بهتر از بقيه سلول هاي بدن را از آسيب حفظ مي کنند.

19- کشمش به علت داشتن قند فروکتوز، داراي خاصيت مصرف سريع انرژي و کاهش وزن نيز مي باشد.

20- کشمش مانند هويج، براي سلامتي چشم نيز خوب است.

21- کشمش باعث تقويت اعصاب مي شود.

22- کشمش، سستي و رخوت را از بدن دور مي کند.

23- با خوردن کشمش، غضب را از خود دور کنيد.

24- کشمش موجب از بين رفتن آب اضافي بدن مي گردد.

25- کشمش، دهان را خوشبو مي کند.

26- کشمش، اسپاسم يا گرفتگي عضلاني را کم مي کند.

پس از همين حالا، کشمش را به ماست يا سالاد خود اضافه کنيد و از خوردن آن لذت بريد.

از امشب يک مشت کشمش قبل از خواب