گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی

سابقه تاسیس این رشته تحصیلی با عناوین مدیریت بیمارستان و اداره امور بیمارستانها، به سال 1335 برمیگردد که در آن زمان وزارت بهداری، برنامه هایی به صورت آموزش ضمن خدمات ارائه می کرد و از نظر مالی از طرف سازمان برنامه حمایت می شد.

در ششصدمین جلسه شورای دانشگاه تهران مورخ 1340/04/21 طرح تاسیس موسسه علوم بیمارستانی به تصویب رسید و در این زمینه موافقت نامه ای بین دانشگاه تهران و وزارت بهداری به امضاء رسید و از1341-1340 سال دروس مدیریت بیمارستان بطور رسمی جزء کلاسهای مربوط به تحصیلات عالی تخصصی دانشگاه قرار گرفت و آقای دکتر محمد صدری استاد دانشکده پزشکی از طرف رئیس دانشگاه تهران به سرپرستی این دوره منصوب شد. پس از آن طرح مدیریت بیمارستان منطبق با اساسنامه فوق تنظیم و به تصویب مقامات وزارت بهداری و سازمان برنامه رسید و نظام آموزش با مطالعه برنامه های آموزشی این دوره در کشور ایالات متحده آمریکا و با همکاری مسئول آموزش مدیریت بیمارستان و در انگلستان با کمک مالی دانشگاه لیدس و مرکز مطالعات خدمات بهداشتی نافیلد تنظیم و مرتب گردید و طی چهار سال با همکاری آکادمی آرتوزهرست مشاور بیمارستانی مرکز نافیلد برنامه در حال اجرا بود تا اینکه زمان انقلاب فرهنگی این برنامه دستخوش تغییراتی شد و مجدداً پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و انقلاب فرهنگی در جلسه مورخ 1363/04/03 ستاد انقلاب فرهنگی براساس طرح دوره کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی که توسط شاخه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی گروه پزشکی ستاد انقلاب فرهنگی تهیه شده و به تائید این گروه رسیده بود، برنامه آموزش این دوره رادر مقطع کارشناسی تصویب کرد.
شورای عالی برنامه ریزی کشور نیز در دویست و بیستمین جلسه خود در مورخ 1370/04/16 براساس طرح دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی که توسط کمیته تخصصی گروه پزشکی شورای عالی، برنامه ریزی شده و به تائید این گروه رسید، برنامه آموزش این مقطع را تصویب کرد.
در حال حاضر این رشته تحصیلی در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دوره دکترا در چندین دانشگاه کشور از قبیل دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران، شیراز، اصفهان، کرمان، قزوین، دانشگاه بقیه الله )عج)،دانشگاه علوم پزشکی اهواز، تبریز،یزد و همچنین دانشگاه آزاد اسلامی واحد تحقیقات تهران توسط اساتید مجرب این رشته تدریس می گردد.

- خلاصه ای از وضعیت رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی در جهان:

اصولاً موسسان و پیشگامان اصلی رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی به صورت آکادمیک، صاحب نظرات آمریکایی هستند اما این رشته تحصیلی در چندین کشور بزرگ دنیا مثل آمریکا، کانادا، استرالیا، آلمان، هندوستان، چین و انگلستان و... تحت عناوینی چون: management hospital ،Health care management، Health services management و...به صورت آکادمیک و یا آموزش های ضمن خدمت در حال آموزش و تدریس به دانشجویان و مدیران خدمات بهداشتی و درمانی است. این رشته تحصیلی در حال حاضر در دیگر کشورهای جهان نیز در حال گسترش می باشد.

گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی دانشکده بهداشت دردیماه 1382 به همت و تلاش ریاست محترم دانشکده تشکیل و از بهمن 1382با پذیرش 20 دانشجو در مقطع کارشناسی  فعالیت خود را آغاز نمود و  همچنین گروه مدیریت از سال1390در مقطع کارشناسی ارشداقدام به پذیرش 6 دانشجو نموده است که تا کنون نیز ادامه دارد.

مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی دربرگیرنده مجموعه فعالیت ها و وظایف اساسی مدیریت شامل:

1- برنامه ریزی، 2- سازماندهی، 3- هماهنگی، 4- رهبری، 5- کنترل و ... در عرصه بهداشت و درمان است. مدیر خدمات بهداشتی و درمانی باید قادر باشد نیازهای داخلی و خارجی سازمان را شناسایی کرده و به آنها پاسخ دهد و به عنوان یک هماهنگ کننده و رهبر در سیستم بهداشتی و درمانی در فراهم آوردن سلامت و رفاه اجتماعی افراد جامعه تلاش کند. یک مدیر خدمات بهداشتی و درمانی بایستی با اصول و ضوابط مراکز بهداشتی و درمانی و بیمارستانها آشنا باشد و در جهت استفاده بهینه از منابع موجود گام بردارد. در حقیقت مدیر خدمات بهاشتی و درمانی باید به عنوان یک استراتژیست دارای دیدگاه های بلندمدت و جامع باشد.

اهداف کلی رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی به شرح زیر می باشند:   

- تامین و تربیت نیروی انسانی کارآزموده و متخصص در زمینه مدیریت سازمان ها و مراکز بهداشتی و درمانی.

- به کارگیری و توسعه روش های علمی و آکادمیک در مدیریت سیستم های بهداشتی و درمانی به جای روش های قدیمی و سنتی.

- تقویت هماهنگی های بین بخشی در زمینه ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در جهت حرکت به سوی نظام جامع رفاه اجتماعی و توسعه پایدار.

- افزایش کارایی و اثربخشی خدمات بهداشتی و درمانی (ارتقاء کمی و کیفی خدمات).

- کمک به حل مشکلات بهداشت و درمان کشور و برداشتن موانع در فرآیندهای مدیریتی، بهداشتی و درمانی سیستم توسعه پژوهش و تحقیقات بنیادی و کاربردی در زمینه مسائل مدیریتی سیستم های بهداشتی و درمانی با پرورش نیروهای کارآمد.

- اقتصادی کردن روش ها و فرآیندها و استفاده بهینه از منابع موجود در بخش بهداشت و درمان کشور و...

مديريت خدمات بهداشتي ودرماني رشته اي است چند نظامی ،شاخه ای از علوم انسانی با کاربرد در حیطه علوم پزشکی، که مدیر با هدایت تشکیلات انسانی و اخذ تصمیمات مطلوب و استفاده موثر وکارا از منابع،مادی و انسانی، ازطریق برنامه ريزي، سازماندهي، هدايت و نظارت براي دستيابي به اهداف مؤسسات خدمات بهداشتي و درماني براساس نظام ارزشي مورد قبول جامعه، ايفاي نقش مي كند.

با توجه به اینکه عضو حیات بخش هر سازمان، مدیریت آن است و بسیاری از صاحب نظران علت موفقیت و شکست سازمان ها را در تفاوت شیوه مدیریت آن ها می دانند، بنابراین برنامه های آموزشی رشته مديريت خدمات بهداشتي ودرماني، دانشجویان را برای رشد شخصی و فردی، احراز شایستگی های اجتماعی و حرفه ای و ایجاد مهارت های یادگیری مداوم جهت اداره آینده سازمان هایی که تامین سلامت جامعه را به عهده دارند، آماده می سازد.محورهای اساسی این برنامه عبارتند از:

- آماده سازی مدیرانی با صلاحیت اخلاقی و علمی در زمینه رهبری خدمات بهداشتی و درمانی مورد نیاز جامعه

- آماده سازی مدیرانی با توانایی اداره و هدایت موسسات بهداشتی و درمانی و نیز سیاست گذاری

- تربیت مدیرانی با توانایی انجام پژوهش در نظام سلامت جامعه

- آموزش وپرورش مدیران براساس استاندارداهی تدوین شده برنامه آموزشی و نیازهای مدیریتی سازمان های تامین کننده نظام سلامت جامعه و مشتریان و فرادستان و همکاران

- توسعه دانش، نگرش، مهارت و توانایی های مورد نیاز در زمینه مدیریت سلامت جامعه با یک هزینه منطقی

- استفاده موثر و کارا از منابع برای مراقبت از بیماران و ارتقاء سلامت آحاد جامعه

- تربیت مدیرانی با توانایی ایجاد حسن همکاری میان اعضا، به منظور دستیابی به اهداف سازمان

- آماده سازی مدیران با توانایی ارتقاء کیفیت خدمات در ابعاد مناسب و مطابقت با نیاز، دسترسی، تداوم، موثربودن، کارایی، بازدهی، ایمنی، احترام و توجه و به موقع بودن برای مشتری.

 

 آینده این رشته تدارک یک برنامه آموزشی مطلوب برای تربیت مدیرانی توانمند است که بتوانند:

- با تمرکز بر ارتقاء سطح سلامت جامعه به عنوان حق طبیعی افراد، در جهت اداره کارا و اثربخش سازمان و اثربخش سازمان های بهداشتی و درمانی و بهبود کیفیت خدمات مربوط فعالیت نمایند.

- با کسب دانش های نظری و عملی و فراگیری مهارت های ادراکی، انسانی و فنی در زمنیه اداره موسسات بهداشتی و درمانی و حل مسائل و مشکلات آنان بتوانند پویایی و پیچیدگی سازمان ها را تشخیص داده و تا حد توان نیازهای معقول زیردستان را ارضا نمایند. به جنبه های فنی کار و ابعاد ارتقا کیفیت خدمات توجه داشته و از منابع به خوبی استفاده کرده و سازمان را در راستای ارزش های بنیادین جامعه و سیاست ها و خط مشی های وزرات متبوع به سوی اهداف رهنمون ساخته و به استانداردهای تعیین شده با جلب رضایت مشتریان دست یابند.

- ارتقا رشد اشخاص به سمت توانایی های کامل شخصی و حرفه ای اساتید این دوره آموزش را به عنوان فرآیندی مستمر و فعال می نگرند، آن ها بر این باورند که دانش مدیریت، علاوه بر دانش های وابسته در علوم و ادبیات، برای توفیق در این حرفه اساسی است.

- تامین نیروی انسانی توانمند برای پذیرش مسئولیت های اداری و اجرایی واحدهای مختلف بهداشتی و درمانی به منظور اقرایش کارایی و اثربخشی و ارتقاء ابعاد کیفیت سازمان هایی است که عهده دار سلامت جامعه اند.

- آموزش و پرورش مدیران براساس استانداردهای تدوین شده برنامه آموزشی و نیازهای مدیریتی سازمان های تامین کننده نظام سلامت جامعه و مشتریان و فرادستان و همکاران.

- توسعه دانش، نگرش، مهارت و توانایی های مورد نیاز در زمینه مدیریت سلامت جامعه با یک هزینه منطقی.

- استفاده موثر و کارا از منابع برای مراقبت از بیماران و ارتقاء سلامت آحاد جامعه.

- تربیت مدیرانی با توانایی ایجاد حسن همکاری میان اعضا، به منظور دستیابی به اهداف سازمان.

- آماده سازی مدیران با توانایی ارتقاء کیفیت خدمات در ابعاد مناسب و مطابقت با نیاز، دسترسی، تداوم، موثربودن، کارایی، بازدهی، ایمنی، احترام و توجه و به موقع بودن برای مشتری.

- با تمرکز بر ارتقاء سطح سلامت جامعه به عنوان حق طبیعی افراد، در جهت اداره کارا و اثربخش سازمان های بهداشتی و درمانی و بهبود کیفیت خدمات مربوط فعالیت نمایند.