مننژيت

بيماري مننژيت از جمله بيماريهايي است كه از ميزان مرگ ومير وعوارض نسبتا" بالايي برخوردار است . از آنجاييكه زمان ابتلا به بيماري اغلب دردوران كودكي است نه تنها عوارض بيماري ومعلوليتهاي ناشي از آن افراد مبتلا را ساليان متمادي درگير مي نمايد، بلكه عواقب اقتصادي واجتماعي نامطلوب آن جامعه را نيز متاثرمي سازد.  به علاوه از خصوصيات قابل توجه مننژيت  قابليت ايجاد اپيدمي توسط سوش خاصي از ارگانيسم مولد بيماري است كه كنترل آن تنها با بنا نهادن يك نظام مراقبت پويا ودقيق وگزارش دهي به هنگام وسريع امكان پذيرمي گردد.
مشكلاتي نظير عدم توانايي آزمايشگاهها در جداسازي پاتوژن مولد مننژيت وعدم ارسال گزارش به هنگام ، موثق و دقيق از سطوح محيطي به مياني و مركزي از جمله مواردي است كه مراقبت اين بيماري را با مشكل مواجه مي سازد . بروز مننژیت در جهان سالانه 20 مورد در100،000 نفر  برآورد مي شود .بروز مننژيت دركشور درسال 1389 از1.9 به 9.7 در100000 افزايش داشته كه نشان دهنده بهبود روند گزارش دهي است.  در سال 1389 تعداد 7249 مننژيت در كل كشور گزارش شده است كه از اين تعداد5527 مورد مظنون، 1408 مورد محتمل و 308 مورد قطعي بوده اند. با توجه به جمعيت استان درسال 1389 و شاخص مراقبتي مورد نظر انتظار مي رفت حداقل 200 مورد مننژيت دراين سال  گزارش گردد و اين درحالي است كه فقط 165 مورد موارد مظنون به مننژيت از استان گزارش شده است .
شاخص مراقبتي ديگردراين بيماري ميزان بروز مننژيت باكتريال دركودكان كمتر از 5 سال است كه بايستي درحدود 200 مورد در 100000 نفركودك زير 5 سال درشرايط بدون اپيدمي باشد كه با توجه به جمعيت زير 5 سال استان انتظار149 مورد گزارش وجود داشت كه تنها 92 مورد گزارش شده است.
تعاريف موجود درسيستم مراقبت بيماري
مورد مظنون
 هر فردی در هر سنی با تب ناگهانی بالای  C5/38 و یکی ازعلائم سفتی گردن، کاهش سطح هوشیاری، علائم مننژیال (سردرد، استفراغ و هر نوع عارضه نورولوژیک ناگهانی)، ملاج برجسته(در اطفال) ، مورد مظنون به مننژیت محسوب می شود.

مورد محتمل
 هر مورد مظنونی که آزمایش CSF(مايع مغزي نخاعي) او، حداقل یکی ازموارد زیر را نشان دهد:
1)    ظاهر کدر و چرکی
2)    پلئوسیتوز بیش از 100 سلول/ ميلي متر مكعب
3)    پلئوسیتوز 10-100 سلول/ ميلي متر مكعب به همراه افزایش پروتئین بیش از mg/dl 100 یا کاهش قند به کمتر از mg/dl40
4)    وجود یکی از نتایج زیر در رنگ آمیزی گرم:
o    باسیل گرم منفی( مطرح کننده هموفیلوس انفلوانزا)
o    دیپلوکوک گرم منفی( مطرح کننده نایسریا مننژیتیدیس)
o    دیپلوکوک گرم مثبت( مطرح کننده استرپتوکوک پنومونیه)
مورد قطعی
 هر مورد محتمل یا مظنون با یکی ازمشخصه های زیر:
1)    کشت مثبت CSF یا خون با جدا سازی نایسریا مننژیتیدیس. هموفیلوس انفلوانزا يا استرپتوکوک پنومونیه
2)    پیدا کردن آنتی ژن نایسریا مننژیتیدیس. هموفیلوس انفلوانزا يا استرپتوکوک پنومونیه در مایع مغزی نخاعی از طریق لاتکس آگلوتیناسیون.
كموپروفيلاكسي(پرفيلاكسي دارويي)
1)    هموفيلوس آنفولانزا
در حال حاضر براي افراد 2 ساله يا بيشتر كه در مهد كودك ها با بيماران مبتلا تماس داشته اند كموپروفيلاكسي توصيه نمي شود مگر آنكه درمدت 60 روز حداقل دو مورد از ابتلا به مننژيت هموفيلوسي در آن مهد كودك گزارش شده باشد.
دركودكان كمتر از 2 سال كموپروفيلاكسي در صورت تماس طولاني مدت انجام مي پذيرد.
درتماس هاي خانگي ، در صورت وجود يك كودك زير 48 ماه بايد همه افراد خانواده ازجمله بالغين ، طبق دستورالعمل، به صورت زيربا ريفامپين كموپروفيلاكسي شوند:

بزرگسالان 20 ميلي گرم به ازاي هر كيلوگرم درروز به مدت 4 روز
كودكان 10 ميلي گرم به ازاي هركيلوگرم در روز به مدت 4 روز





غير از ريفامپين، سفترياكسون و سفوتاكسيم را نيز مي توان به منظور رفع كلونيزاسيون اين ارگانيسم در نازوفارنكس تجويز نمود.
2)نايسريا مننژيتيديس
كموپروفيلاكسي در تماسهاي نزديك با بيماران مبتلا به بيماري مهاجم مننگوكوكي ضروري است كه اين تماس ها شامل تماس هاي خانگي (افراد خانواده يا هم اتاقي هاي وي در خوابگاه)، مراكز نگهداري روزانه (مربيان وهم كلاسي ها و افراد در معرض تماس هاي مستقيم با ترشحات فرد بيمار(از طريق بوسيدن، احياءدهان به دهان، گذاشتن لوله تراشه، دستكاري لوله تراشه، غذاخوردن مشترك و.....) مي باشد.روشهاي پروفيلاكسي در اين نوع  مننژيت به شرح ذيل است:


بزرگسالان    ريفامپين    هر 12 ساعت؛600 ميلي گرم به مدت 48 ساعت(مجموعا" 4 دوز)
كودكان بالاي يكماه    ريفامپين    هر 12 ساعت 10 ميلي گرم به ازاي هر كيلوگرم به مدت 48 ساعت
كودكان زير يكماه    ريفامپين    هر 12 ساعت 5 ميلي گرم به ازاي هر كيلوگرم به مدت 48 ساعت

يا
بزرگسالان بالاي 12 سال:  سيپروفلوكساسين 500 ميلي گرم خوراكي بصورت تك دوز

يا
بزرگسالان    سفترياكسون    250ميلي گرم عضلاني بصورت تك دوز
كودكان زير 15     سفترياكسون    5 ميلي گرم به ازاي هركيلوگرم تا125 ميلي گرم



ايمنوپروفيلاكسي
واكسن مننژيت
باتوجه به پتانسيل همه گيري بيماري مننژيت در شرايط تجمع، واكسن دو ظرفيتي عليه گروههاي AوCمننگوكوك براي كليه سربازان جديدالورد،كليه واحدهاي آموزشي نظامي ارتش، سپاه ونيروي انتظامي وساكنين اردوگاهها تزريق مي گردد.
همچنين جهت حجاجي كه عازم بيت ا... الحرام هستند واكسن چها ظرفيتي مننژيت بايستي تزريق گرددكه اين امر درحال حاضر توسط سازمان هلال احمر انجام مي شود.

همكار محترم

    كليه موارد مظنون به بيماري مننژيت بستري در بيمارستان محل خدمت خودرا به پرسنل بيمارياب مراكز بهداشت شهرستانهاي مربوطه گزارش نماييد
    اقدامات مراقبتي لازم براي بيماران مظنون به بيماري مننژيت وخانواده هاي آنان به صورت رايگان توسط مراكز بهداشت شهرستانها صورت مي پذيرد.
    در صورت نیاز به توضیحات بیشتر در خصوص بيماري مننژيت می توانید با شماره 7247080-0351 ستاد پيشگيري ومبارزه با بيماريهاي مركز بهداشت استان تماس حاصل نمایید