آنچه بايد در مورد بيماري سرخك بدانيم:
بيماري سرخك يك بيماري حاد است كه توسط ويروسي از گونه موربيلي ويروس (از خانواده پاراميكسوويروس) ايجاد مي شود وانسان تنها مخزن آن مي باشد.:
راه انتقال
انتقال بيماري بصورت اوليه از فرد به فرد از طريق ذرات آئروسل يا بوسيله تماس مستقيم با ترشحات بيني وگلوي فرد بيمار صورت مي پذيرد.. افراد مبتلا به بيماري از دو يا چهار روز قبل از شروع بثورات ( راش جلدي ) تا 9-4 روز بعد از آن آلوده كننده مي باشند. بيماري سرخك به شدت آلوده كننده بوده و بيماري به راحتي در مناطقي كه نوزادان وكودكان باهم ديگر مي باشند از جمله در مهد كودكها و مدرارس منتشر مي شود. در حالاتي از قبيل ميزان تولد بالا، تراكم جمعيت و جابجايي تعداد زيادي از كودكان حساس از مناطق روستايي ، انتقال بيماري سرخك مي تواند به راحتي صورت پذيرد . هنگاميكه ويروس سرخك به جمعيت غير ايمن منتقل شود 90 تا 100 درصد افراد عموماً آلوده شده و علائم باليني در آنها مشاهده مي شود.در مناطقي با آب وهواي گرمسيري ، بسياري از موارد سرخك در طي فصل خشك رخ مي دهد در حالي كه در مناطق با آب وهواي معتدله اوج بروز بيماري در اواخر زمستان و اوايل بهار رخ مي دهد.
علائم باليني:
بعد از دورة كموني كه به طور معمول حدود 12-10 روز طول مي كشد (اين دوره مي تواند 18-7 روز باشد)علائم مقدماتي شامل تب،خستگي،سرفه ،آب ريزش،از بيني و التهاب ملتحمه در افراد فاقد ايمني به بيماري ظاهر مي گردد. در طي 4-2 روز بعد از علائم مقدماتي ، راش جلدي ايجاد شده و نقاط قرمز (Blotchy) يا راش ماكولوپاپولر در پشت گوش ها و صورت، همراه با تب بالا ظاهر مي شود . راش جلدي به سمت بدن واندام هاي انتهايي گسترش يافته و بطور معمول در طي 7-3 روز از بين مي رود و ممكن است تغيير رنگ خفيف در پوست باقي بماند .
عوارض :
عوارض بيماري سرخك شامل اوتيت مديا ،پنوموني ، اسهال ، تشنج ناشي از تب ، كوري و انسفاليت مي باشد عوارض كمتر شايع شامل سوء تغذيه ، كاهش پروتئين ، تشنج ( Convulsion ) و صدمه مغزي است . در صورتيكه درمان بيماري به سرعت انجام نگيرد اين عوارض مي تواند منجر به مرگ در طي يكماهه اول بعد از شروع راش گردد . ميزان كشندگي بيماري سرخك در كشورهاي در حال توسعه در حدود 5 - 3% تخمين زده مي شود و ممكن است در مناطق خاصي كه بيماري در حالت اپيدمي است بيش از ده درصد باشد . سوء تغذيه و عفونت با ويروس نقص ايمني انساني ( HIV ) عوامل خطري هستند كه در عوارض و مرگ نقش دارند .
درمان :
در حال حاضر درمان خاصي جهت بيماري سرخك وجود ندارد تجويز ويتامين A به كودكاني كه بيماري سرخك دارند در كاهش شدت بيماري و ميزان كشندگي بيماري موثر بوده است و WHO توصيه مي كند كه ويتامين A به همه كودكان داراي بيماري سرخك حاد داده شود
جداسازي
موارد بيماري در طي 9-4 روز بعد از شروع راش بايد استراحت در منزل داشته و درصورت نياز به خروج از منزل از ماسك تنفسي ( ماسك جراحي ) استفاده نمايند . شستن دستها و استفاده از دستمال يكبار مصرف در حين سرفه يا عطسه و همچنين دفع صحيح آن بايد به بيمار و اطرافيان آموزش داده شود در طي اين مدت بيماران نبايد با افراد حساس فاميل ( نوزادان و افراد غيرواكسينه ) در تماس باشند و فقط افراد واكسينه اجازه ملاقات با بيمار را دارند .
پيشگيري :
جهت پيشگيري واكسن سرخك يا سرخجه - اوريون ( MMR ) يا سرخك ، سرخجه ( MR ) به ميزان 5% سي سي زيرجلدي توصيه ميگردد .
واكسن سرخك :
واكسن سرخك حاوي ويروس زنده ضعيف شده است . آنتي بادي عليه سرخك در تقريباً 85% كودكان واكسينه شده در سن 9 ماهگي و 95% كودكان واكسينه شده در 12 ماهگي و 98% افراد واكسينه شده در 15 ماهگي ايجاد ميگردد . واكسن سرخك ايمني طولاني مدت ايجاد مي كند و افراد واكسينه شده ويروس واكسن را منتقل نمي كنند . واكسنهاي حاوي جزء سرخك ميتوانند بصورت ايمن و موثر در كودكان با بيماري حاد خفيف ( از جمله تب پائين ، اسهال و عفونت دستگاه تنفسي فوقاني تجويز شوند كودكان داراي بيماري شديد و تب بالا نبايد تا زمان بهبودي كامل واكسينه شوند .
نحوه مراقبت از موارد تماس بيماري:
افراد در معرض تماس (بدون سابقه واكسيناسيون) با مورد قطعي سرخك در صورت نداشتن ممنوعيت دريافت واكسن ،بايستي واكسينه گردند و در صورتيكه امكان تجويز واكسن به هر علتي بزراي آنان ميسر نباشد، بايد 14 روز تحت مراقبت قرار بگيرند و بروز تب در آنها به عنوان احتمال شروع بيماري تلقي گردد. طول مدت استحرات و جدا سازي اين افراد بر مبناي تشخيص پزشك معالج خواهد بود
 افراد خانواده فرد مشكوك به سرخك كه واكسينه نشده اند و سن آنها بين 9 ماه تا 12 سال است ، بايد در فاصله زماني كمتر از 72 ساعت بعد از شروع علائم در بيمار ،واكسينه شوند. در مورد كودكان كمتر از 9 ماه و زنان باردار ، تجويز ايمونوگلوبولين استاندارد ( به مقدار 2% ميلي ليتر به ازاء هر كيلو گرو وزن و حداكثر 15 ميلي ليتر ) توصيه شده است . كليه افراد دريافت كننده ايمونوگلوبولين بايد 5 ماه بعد واكسينه شوند . (تجويز واكسن قبل از اين مدت،بي اثر خواهد بود).
 در مدارس بلافاصله بعد از تشخيص باليني بيماري ،تمامي محصلين مدرسه بايد از نظر سابقه واكسيناسيون و دريافت 2 نوبت واكسن سرخك بررسي شوند و درصورت تكميل نبودن واكسيناسيون (بر اساس كارت واكسن يا شناسنامه سلامت دانش موزيا حافظه معتبر والدين )بلافصله واكسينه گردند.بررسي موارد در مدت 48 ساعت بعد از شناسائي مورد اوليه ، ضروري است.
توجه
اگر در يك كانون تجمعي ( مدرسه ، اداره، پادگان و..) يك مورد قطعي مبتلا به سرخك گزارش گردد وعلائم از گردش ويروس در مدت 3 هفته پس از شروع بيماري نفر اول وجود داشته باشد ، بايد تمامي افراد 9 ماه تا 12 سال آن كانون بدون توجه به سابقه واكسيناسيون واكسينه شوند.
پايش تماس هاي نزديك
همه تماسهاي نزديك گروه سني زير 12 سال با بيمار مشكوك به سرخك بايد مشخص گرديد.و به دقت به مدت 3 هفته از شروع علائم بيمار تح پايش قرار گيرند.اين افراد بايد تحت آموزش قرار گيرند تا در صورت بروز تب وبثورات جلدي در طي مدت پايش (سه هفته از شروع علائم بيمار مشكوك اوليه ) به مركز بهداشتي درماني مربوطه مراجعه نمايند.(تماسهاي كه مورد پايش قرار مي گيرند شامل همه افراديكه در يك خانه زندگي مي كنند يا ساير تماسهاي خيلي نزديك با فرد مشكوك به بيماري در زمان واگيري بيماري است )در پايش موارد تماسي كه 2 دوز واكسن دريافت نكرده اند پر خطر تلقي مي شوند تماسهاي پرخطر بايد بلافاصله واكسينه شده وبه آنان توصييه شود به منظور جلوگيري از سرايت بيماري به ديگران حتي الامكان در منزل استراحت نموده و حضور در اجتماعات به حداقل رسانده شود.
تعاريف مورد استفاده در سيستم مراقبت سرخك

تعريف مورد مشكوك سرخك:
فردي كه توسط پزشك مشكوك به سرخك تشخيص داده شود.
يا هرفردي داراي تب وراش ماكولوپاپولر همراه با يكي يا چند از علائم زير:
سرفه يا آبريزش از بيني وچشم(كوريزا)يا التهاب ملتحمه(كونژكتيويت)
نمونه برداري موارد در مرحله حذف بيماري سرخك:
به منظور تاييديارد موارد مشكوك به سرخك بايد ازتمامي موارد نمونه برداري خون ؛ادرار؛حلق انجام شود.
قابل توجه پزشكان محترم وپرسنل بهداشتي :

با توجه به اينكه بدنبال واكسيناسيون سراسري MR كشور در مرحله حذف سرخك قرار گرفته است وگزارش گيري كليه موارد مشكوك به بيماري از اصول اجرايي مرحله حذف اين بيماري مي باشد خواهشمند است در صورت برخورد با اين بيماران مراتب با شماره تلفن پيام گير 7247080-0351(مركز بهداشت استان يزد- واحد مبارزه با بيماريها) گزارش گر
دد.